Trong đầu tư tài chính, lợi nhuận luôn là điều hấp dẫn nhất. Tuy nhiên, rủi ro mới là thứ quyết định sự tồn tại của bạn. Chỉ số mà mọi Trader chuyên nghiệp đều ám ảnh: Đó chính là Drawdown. Vậy Drawdown là gì? Nó không chỉ là một con số thống kê khô khan. Nó là thước đo “sức khỏe” của tài khoản. Nó cho biết bạn có thể chịu đựng được bao lâu trước khi cháy túi. Hãy cùng Tự Học Forex phân tích sâu về chỉ số quan trọng này.
Định nghĩa chính xác Drawdown là gì?
Drawdown (viết tắt là DD) là mức sụt giảm của tài khoản. Nó được tính từ đỉnh vốn cao nhất (Peak) xuống đáy vốn thấp nhất (Trough). Drawdown thường được biểu thị dưới dạng phần trăm (%).
Hãy tưởng tượng bạn bắt đầu với 10.000 USD. Sau một chuỗi thắng, tài khoản lên 15.000 USD. Đây là đỉnh vốn mới. Sau đó, bạn thua lỗ và tài khoản còn 12.000 USD. Mức sụt giảm là 3.000 USD. Vậy Drawdown lúc này là 20% (3.000 chia cho 15.000).
Chỉ số này cho biết mức độ rủi ro của một hệ thống. Một chiến lược có lợi nhuận cao nhưng Drawdown 50% là rất nguy hiểm. Ngược lại, lợi nhuận vừa phải nhưng Drawdown thấp sẽ bền vững hơn.
Phân loại các dạng Drawdown phổ biến
Không phải mọi con số Drawdown đều có ý nghĩa giống nhau. Trong phần mềm giao dịch như MT4, bạn sẽ thấy nhiều loại. Hiểu rõ từng loại giúp bạn đánh giá đúng tình hình.
Absolute Drawdown (Sụt giảm tuyệt đối)
Đây là mức sụt giảm so với số vốn nạp ban đầu. Ví dụ bạn nạp 1.000 USD. Tài khoản bị lỗ xuống còn 900 USD. Absolute Drawdown là 100 USD. Chỉ số này cho biết vốn gốc của bạn bị đe dọa ra sao. Nếu con số này quá lớn, bạn đang gặp nguy hiểm thực sự.
Maximal Drawdown (Sụt giảm tối đa)
Đây là mức sụt giảm lớn nhất từng được ghi nhận. Nó tính từ đỉnh cao nhất xuống đáy thấp nhất trong quá khứ. Đây là chỉ số quan trọng nhất. Các quỹ đầu tư thường nhìn vào con số này đầu tiên. Nó cho biết kịch bản tồi tệ nhất có thể xảy ra là gì.
Relative Drawdown (Sụt giảm tương đối)
Đây là tỷ lệ phần trăm sụt giảm lớn nhất so với số vốn tại thời điểm đó. Nó thường đi kèm với Maximal Drawdown. Nó giúp bạn hình dung mức độ sụt giảm dưới dạng tỷ lệ. Điều này khách quan hơn so với con số tuyệt đối.
Tại sao Drawdown lại là kẻ thù số một của Trader?
Nhiều người mới chỉ quan tâm đến việc kiếm bao nhiêu tiền. Họ ít khi để ý đến việc có thể mất bao nhiêu. Drawdown chính là cái bẫy tâm lý và toán học đáng sợ. Nó có thể phá hủy mọi thành quả chỉ trong thời gian ngắn.
[Image of drawdown chart vs recovery chart]
Bài toán hồi phục vốn khắc nghiệt
Đây là sự thật tàn khốc của toán học. Khi bạn mất một số tiền, bạn cần kiếm lại nhiều hơn thế để hòa vốn. Mức lỗ càng sâu, nỗ lực hồi phục càng lớn theo cấp số nhân.
Ví dụ, nếu bạn lỗ 10%, bạn cần lãi 11% để về bờ. Nghe có vẻ đơn giản. Nhưng nếu bạn lỗ 50%, bạn cần lãi 100% mới hòa vốn. Nếu lỗ 80%, bạn cần lãi 400%. Con số 400% là điều không tưởng với đa số Trader. Do đó, kiểm soát Drawdown quan trọng hơn kiếm lợi nhuận.
Ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý
Khi tài khoản sụt giảm mạnh, tâm lý bạn sẽ bị ảnh hưởng. Bạn trở nên sợ hãi và mất tự tin. Hoặc tệ hơn, bạn trở nên cay cú. Bạn muốn trả thù thị trường để gỡ lại nhanh chóng. Điều này dẫn đến việc phá vỡ Kỷ luật trong trading.
Khi kỷ luật bị phá vỡ, thảm họa sẽ xảy ra. Bạn tăng khối lượng giao dịch vô tội vạ. Bạn gồng lỗ vô căn cứ. Kết quả là Drawdown càng ngày càng sâu hơn. Cuối cùng là cháy tài khoản.
Xem thêm: Những cách giúp thành công trong giao dịch Forex là gì?
Drawdown trong các thị trường khác nhau
Mỗi thị trường có đặc thù biến động khác nhau. Do đó, mức Drawdown chấp nhận được cũng khác nhau. Bạn cần hiểu rõ sân chơi mình đang tham gia.
Drawdown trong thị trường Forex
Forex là thị trường có tính thanh khoản cao. Biến động giá thường ổn định hơn. Mức Drawdown của các quỹ Forex thường được kiểm soát chặt. Mức Max Drawdown dưới 20% được coi là chấp nhận được. Nếu vượt quá 30%, chiến lược đó bị coi là rủi ro cao.
Drawdown trong thị trường Crypto
Crypto là thị trường biến động cực mạnh. Một đồng coin có thể chia 2, chia 3 giá trị trong vài ngày. Do đó, Drawdown trong Crypto thường rất lớn. Việc so sánh Crypto vs Forex về khía cạnh này rất khập khiễng. Trader Crypto thường phải có tâm lý thép để chịu đựng những cú sụt giảm 50-60%.
Nguyên nhân dẫn đến Drawdown lớn
Sử dụng đòn bẩy quá cao
Đòn bẩy là con dao hai lưỡi. Nó giúp khuếch đại lợi nhuận nhanh chóng. Nhưng nó cũng khiến Drawdown tăng tốc khủng khiếp. Chỉ cần một biến động nhỏ ngược chiều, tài khoản đã bốc hơi lớn. Người mới thường chết vì lạm dụng công cụ này.
Không đặt Stop Loss (Cắt lỗ)
Đây là lỗi sơ đẳng nhưng phổ biến nhất. Trader thường có tâm lý gồng lỗ. Họ hy vọng giá sẽ quay đầu. Nhưng thị trường có thể đi một mạch không hồi kết. Một lệnh không cắt lỗ có thể thổi bay công sức của 10 lệnh thắng. Drawdown lúc này sẽ chạm đáy.
Giao dịch quá nhiều (Overtrading)
Khi thua lỗ, tâm lý muốn gỡ gạc xuất hiện. Bạn vào lệnh liên tục để tìm kiếm lợi nhuận. Chất lượng các lệnh giao dịch giảm sút. Tỷ lệ thua tăng lên. Phí giao dịch cũng bào mòn tài khoản. Tất cả cộng hưởng tạo nên một chuỗi Drawdown kéo dài.
Chiến lược kiểm soát Drawdown hiệu quả
Bạn không thể loại bỏ hoàn toàn Drawdown. Nó là một phần tất yếu của cuộc chơi. Nhưng bạn hoàn toàn có thể kiểm soát nó. Hãy giữ nó ở mức thấp nhất có thể.
Quy tắc 1% và 2%
Không bao giờ rủi ro quá 1% đến 2% tài khoản cho một lệnh. Điều này đảm bảo an toàn vốn tuyệt đối. Nếu bạn thua 10 lệnh liên tiếp, bạn chỉ mất 10-20%. Bạn vẫn còn 80% vốn để làm lại. Khả năng hồi phục vẫn nằm trong tầm tay.
Đa dạng hóa danh mục đầu tư
Đừng bỏ tất cả trứng vào một giỏ. Hãy giao dịch nhiều cặp tiền khác nhau. Hoặc kết hợp giữa Forex, Vàng và Chứng khoán. Khi một thị trường xấu, thị trường khác có thể gánh đỡ. Điều này giúp đường cong vốn mượt mà hơn. Drawdown tổng thể sẽ giảm đi.
Tạm dừng khi chạm giới hạn
Hãy đặt ra giới hạn Drawdown cho bản thân. Ví dụ: Nếu tháng này lỗ 10%, tôi sẽ nghỉ giao dịch. Việc tạm dừng giúp bạn bình ổn tâm lý. Bạn có thời gian để xem xét lại chiến lược. Đừng cố đấm ăn xôi khi đang trong dây đen.
Xem thêm: Hướng dẫn đăng ký tài khoản sàn Exness
Làm gì khi đang bị Drawdown nặng?
Nếu bạn đang đọc bài này khi tài khoản đang đỏ lửa, hãy bình tĩnh. Hoảng loạn không giải quyết được vấn đề. Hãy thực hiện các bước sau đây ngay lập tức.
Đầu tiên, giảm khối lượng giao dịch xuống mức tối thiểu. Thậm chí là 0.01 lot. Mục tiêu lúc này không phải là kiếm tiền. Mục tiêu là tìm lại cảm giác chiến thắng và sự tự tin.
Thứ hai, xem lại lịch sử giao dịch. Tìm ra nguyên nhân gây thua lỗ. Có phải do thị trường thay đổi? Hay do bạn phá vỡ kỷ luật? Hãy trung thực với bản thân.
Cuối cùng, hãy chấp nhận số lỗ đó. Đừng coi đó là số tiền phải đòi lại ngay. Hãy coi đó là học phí. Bắt đầu lại từ số vốn hiện tại với tư duy mới. Kiên nhẫn gỡ lại từng chút một.
Kết luận
Drawdown là thước đo bản lĩnh của một Trader. Người giỏi không phải là người chưa từng bị Drawdown. Người giỏi là người kiểm soát được nó và vượt qua nó. Hãy luôn đặt quản trị rủi ro lên hàng đầu. Khi bạn giữ được tiền, cơ hội kiếm tiền sẽ tự đến. Chúc bạn giao dịch an toàn và bền vững.
FAQs – Câu hỏi thường gặp về Drawdown
Mức Drawdown bao nhiêu là chấp nhận được?
Mức chấp nhận được phụ thuộc vào khẩu vị rủi ro của bạn. Tuy nhiên, với các quỹ đầu tư chuyên nghiệp, mức Max Drawdown lý tưởng thường dưới 20%. Với cá nhân, bạn nên cố gắng giữ dưới 30% để dễ dàng hồi phục.
Drawdown có tính lệnh đang treo (Floating) không?
Có, Drawdown tính cả trạng thái lệnh đang mở (Equity). Nếu tài khoản của bạn đang gồng lỗ lớn, dù chưa đóng lệnh, đó vẫn là Drawdown. Các quỹ cấp vốn (Prop Firm) rất nghiêm ngặt với loại Drawdown này.
Làm sao để thoát khỏi chuỗi Drawdown kéo dài?
Cách tốt nhất là tạm ngừng giao dịch một thời gian để ổn định tâm lý. Khi quay lại, hãy giảm khối lượng giao dịch xuống 1/2 hoặc 1/4 so với bình thường. Hãy tập trung vào chất lượng lệnh thay vì số lượng để lấy lại đà tăng trưởng.
